Kasko Pert Davalarında Sigorta Şirketine Karşı Haklar
06.07.2021 18:24
Trafikte her gün binlerce araç kaza yapmakta ve bu kazaların bir kısmı aracın “pert” yani tam ziya sayılmasına yol açmaktadır. Pert, aracın onarım masraflarının aracın rayiç değerini aşması veya onarımın teknik olarak imkânsız hale gelmesi anlamına gelir. Bu durumda sigorta şirketinin devreye girerek araç sahibine aracın bedelini ödemesi gerekir. Ancak uygulamada sigorta şirketleri çoğu zaman eksik ödeme yapmakta, geciktirmekte ya da farklı gerekçelerle sorumluluktan kaçmaya çalışmaktadır. Bu yazıda pert kavramının hukuki boyutu, sigorta şirketlerinin yükümlülükleri ve araç sahiplerinin başvurabileceği dava yolları ayrıntılı şekilde ele alınacaktır.
Pert kavramı, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları’nda düzenlenmiştir. Buna göre aracın onarım gideri, aracın piyasa rayiç değerine ulaşır veya aşarsa araç “tam hasar” kabul edilir. Bu durumda sigorta şirketi, aracın kaza tarihindeki rayiç değerini ödemek zorundadır. Rayiç değer, aracın kaza günündeki ikinci el piyasasındaki alım-satım değeri olarak tanımlanır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, rayiç değerin tarafların keyfi beyanlarıyla değil, eksper raporları ve piyasa verileriyle belirlenmesidir.
Sigorta şirketleri, kasko poliçesinde belirlenen teminatlar çerçevesinde hasarı karşılamakla yükümlüdür. Ancak birçok dosyada şirketler, aracın değerini olduğundan düşük göstermek için eksper raporlarını manipüle etmeye çalışmakta veya ödeme sürecini aylarca uzatmaktadır. Oysa ki Sigortacılık Kanunu gereği sigorta şirketi, hasar ihbarından itibaren makul süre içinde ödeme yapmak zorundadır. Aksi halde hem temerrüt faizi hem de manevi tazminat talepleri gündeme gelebilir.
Pert davalarının en sık rastlanan uyuşmazlığı, sigorta şirketlerinin eksik ödeme yapmasıdır. Örneğin aracın gerçek piyasa değeri 1.000.000 TL iken, şirket bunu 850.000 TL olarak hesaplayıp ödemektedir. Bu durumda araç sahibi, eksik kalan bedelin tahsili için yargı yoluna başvurabilir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre sigorta şirketi, aracın rayiç değerini eksiksiz ödemekle yükümlüdür. Aksi yöndeki uygulamalar tüketici haklarına aykırıdır.
Pert davalarında sıkça gündeme gelen bir diğer konu da “sovtaj bedeli”dir. Sovtaj, hasarlı aracın hurdasının piyasa değeri anlamına gelir. Sigorta şirketi, aracın rayiç değerinden sovtaj bedelini düşerek ödeme yapabilir. Örneğin aracın değeri 1.000.000 TL, sovtajı ise 200.000 TL ise; şirket 800.000 TL ödeme yapar ve araç sahibinde kalır. Ancak araç sahibi isterse aracı sigorta şirketine devrederek tam bedeli talep edebilir. Burada tercih tamamen araç sahibine aittir.
Sigorta şirketi ödeme yapmazsa ya da eksik ödeme yaparsa izlenecek yollar şunlardır:
-
Şirket içi yazılı başvuru: Öncelikle sigorta şirketine yazılı olarak başvuru yapılır.
-
Sigorta Tahkim Komisyonu: 400.000 TL’ye kadar olan uyuşmazlıklarda başvurulabilir. Kararlar hızlıdır ve bağlayıcıdır.
-
Tüketici Mahkemesi veya Asliye Ticaret Mahkemesi: Daha yüksek meblağlarda doğrudan dava açılabilir. Dava açıldığında mahkeme, bilirkişi atayarak aracın gerçek değerini tespit eder.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi ve 11. Hukuk Dairesi kararlarında, sigorta şirketlerinin araç rayiç bedelini eksiksiz ödemesi gerektiği defalarca vurgulanmıştır. Ayrıca şirketlerin ödeme sürecini makul olmayan şekilde uzatmaları da tazminat sorumluluğunu artırmaktadır. Bu kararlar, araç sahiplerinin dava açarken ellerini güçlendiren en önemli dayanaklardır.
Pert davalarında uzman bir avukatla çalışmak, araç sahibinin haklarını eksiksiz alabilmesi için kritik öneme sahiptir. Çünkü rayiç bedelin doğru belirlenmesi, eksper raporlarının denetlenmesi, faiz ve tazminat taleplerinin doğru formüle edilmesi ancak hukuki bilgiyle mümkündür. Pek çok dosyada, avukat desteği sayesinde sigorta şirketlerinin eksik ödediği rakamlar geri alınmıştır.
Pert davaları, araç sahipleri için oldukça önemli mali sonuçlar doğuran davalardır. Sigorta şirketleri her zaman kendi lehlerine hareket etmeye çalıştığından, araç sahiplerinin hukuki haklarını bilmesi ve gerektiğinde dava açması gerekir. Yargıtay kararları da bu süreçte araç sahiplerinin yanında olup, rayiç bedelin tam ödenmesi gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu nedenle mağduriyet yaşayan vatandaşların vakit kaybetmeden hukuki yollara başvurması en doğru yöntem olacaktır.
